Lessen over onze zintuigen
Deze lessen komen voort uit mijn opvatting dat ons aardse lichaam
een les is om God te leren kennen. De hele schepping, trouwens, maar uiteraard
begin je met jezelf te bekijken. God wilde niets liever dan dat Adam en Eva en
hun nakomelingen hem al onderzoekend zouden leren kennen. We hebben
lichamelijke ogen, maar ook geestelijke, we hebben lichamelijke oren, maar ook
oren om Gods stem te verstaan. Trouwens, als wij de bruid zijn, of: het lichaam
van Christus, dan heeft dat lichaam ook zintuigen. Dat zijn de vijf bedieningen
in de gemeente. Evangelist, herder, leraar, apostel en profeet.
1. Dankuwel voor mijn neus!
Tekst: WIJ ZIJN VOOR GOD EEN
GEUR VAN CHRISTUS (2 Cor. 2:15.)
Uitleg: Geestelijk is de neus onderscheidingsvermogen. Je
laat de “adem, die we immers van God ingeblazen kregen, ergens langs gaan”.
(Gen 2:7) Je hebt ergens een neus voor. Iets kan je neus uitkomen. Je kunt
iemand niet luchten of zien. Ergens zit een vies luchtje aan. In een kwade reuk
staan. Je snuift de sfeer op. Je neus in de hoogte. Ergens in neuzen… Het heeft
ook met lankmoedig te maken, want het woord dat daarvoor wordt gebruikt,
(er’chappayim ) betekent dat het lang duurt voordat God door zijn neus snuift
(van boosheid). (vgl. Ez. 38:18) Briesen van woede. Als je iemand blij wilt
maken geef je hem/haar een lekker luchtje of een bos geurige rozen. Als je van
iemand houdt vind je die persoon lekker ruiken. Daarom stak men ook vroeger
wierook voor God aan. Als iemand in de put zit kan hij/zij ook een aromatherapie
doen. Of genieten van allerlei geurige bloemen. Dat is prima, daar is de natuur
voor. Maar het kan niet in de plaats komen van de schepper. Vroeger rook men
aan een druivenrank, om als het ware de God van de druiven te aanbidden. Ez.
8:17 NBG. Als je daar je kracht uit put, dan is het fout, net zoals junks coke
snuiven. God wil dat we van geuren genieten. En door ergens aan te ruiken weet
je te onderscheiden tussen goed en kwaad. Het zegt: PAS OP, GEVAAR! Of: KOM
DICHTERBIJ, DIT IS HEERLIJK!
Gezegde
van een kind: "Liefde is als een meisje parfum op
doet en een jongen aftershave en dat ze dan uitgaan en elkaar kunnen
ruiken." Karl - leeftijd 5
Activiteiten:
Wat ruik ik
daar?
Verschillende dingen om aan te ruiken.
Ruik je
groep.
Deel de groep in tweeën. De ene helft krijgt een bepaald luchtje op en de
andere groep een ander. Als de muziek gaat spelen lopen ze allemaal door
elkaar. Als de muziek stopt gaan ze zoeken bij wie ze horen en in twee groepen
staan.
Geurspeurtocht.
Spel: geef een lucifersdoosje
door met je neus. Twee groepen.
Hoe ruikt: een baby, hoe ruikt het in de dierentuin, zweet, een machine, een leren tas, frietjes, vers brood, hondenpoep, vis, schone kleren? Omschrijf het eens. Of laat ze na de omschrijving raden wat er werd bedoeld.
Verhaal: De zalving van Jezus door Maria. Johannes
12:3.
Of: Jacob, die zijn vader bedriegt. Isaac zegt dat
Esau zo lekker ruikt naar het veld. Gen 27:27
Danken voor de reukzin die we kregen.
2. Dankuwel voor de tastzin
Tekst: Marcus
10:13 ZE BRACHTEN KINDEREN TOT HEM OPDAT HIJ ZE ZOU AANRAKEN
Lezen:
Gen 27: 21 Toen zei Isaak tegen Jakob: ‘Kom eens wat dichterbij, mijn
zoon, zodat ik kan voelen of je inderdaad mijn
zoon Esau bent of niet.’
Joh.
20:25 Toen de andere leerlingen hem vertelden: ‘Wij hebben de Heer
gezien!’ zei hij: ‘Alleen als ik de wonden van de spijkers in zijn handen zie
en met mijn vingers kan voelen, en als ik mijn
hand in zijn zij kan leggen, zal ik het geloven.’
Uitleg: Druk, pijn
en temperatuur, de huid. Het is het eerste zintuig dat ontwikkeld wordt in een
ongeboren kind. Door de tastzin wordt het denken geactiveerd. Jezelf, je
omgeving en de anderen leer je kennen. Als aanraken niet lekker was, zou er
geen menselijk ras zijn. Het geeft je de zekerheid dat je er zijn mag. Het geeft grenzen aan je wezen. En grenzen geven
vertrouwen. Voelen is kennen, weten, ervaren. Ik heb God
gevoeld, ervaren, een aanraking gekregen. Aanraken is levenwekkend zegenen.
Iemand op de huid zitten. Je zult mijn macht voelen. Heeft met tucht te maken.
Geen tekens in je huid prikken. Pijn voelen. Strelen, kiespijn, hoofdpijn,
buikpijn, heet/koud, glibberig/stroef. Begrijpen wat een ander voelt.
Brailleschrift. Een vrouw raakte de kwast van zijn kleed aan. De hele schare
trachtte hem aan te raken. Hij raakte de baar aan. Raakte het oor aan en genas
het. Allen die hem aanraakten werden genezen.
Activiteit:
Vingerverven,
voetverven, dingen voelen met je voeten. Voelen met een blinddoek wiens
hand het is. Verschillende structuren voelen: schuurpapier, perzik, enz.
Vraag: Hoe geef
je een hand? Waarom aai je je poes?
Spel: Voeldoos
Verhaal: Matt. 9:
18 – 32 Verschillende genezingen. In dit stukje staat 4 x iets over aanraken.
Danken voor je gevoel.
3. Dankuwel voor mijn ogen
Tekst: 2 Kron. 16:9 Want de ogen van de
Heer gaan over de hele aarde om krachtig bij te staan hen wier hart volkomen
naar hem uitgaan.
Uitleg:
Soms opent de Heer iemands ogen en
dan ziet die persoon wat hij/zij eerst niet zag:
Gen 21:19 Hagar.
Num22:31 Bileam.
De Filistijnen staken Simson de
ogen uit. Hij zag als het ware niet meer de dingen van God.
2 Kon. 6:17 knecht van Elisa.
Saul: Hand 9:18
Ik had met mijn ogen een verbond
gesloten: Job 31:1
In het oog lopen, een oogje op
iemand hebben, iemand naar de ogen zien, God zal alle tranen van onze ogen
afwissen Op. 21:4. Jezus genas blinden. Kijken heeft met visie te maken.
Profetie is visie.Het is een raam in een dichte muur.
Activiteiten:
Allerlei brillen passen, of
tekenen of van karton maken.
Ogen tekenen door naar
elkaars ogen te kijken. Iets met een vergrootglas bekijken of door een
verrekijker.
Werkje: Regenboog
mobiles. Materiaal: Papieren bordjes doormidden knippen 1 per kind.
Serpentines, bloemenlint, plakband, draad, kleurtjes. Vraag aan de kinderen of
ze wel eens een regenboog hebben gezien. Een regenboog ontstaat als het licht
wordt gebroken door regendruppels. Laat de kinderen randen knippen van de halve
bordjes, kleur in een kleur van de regenboog: rood, oranje, geel, groen, blauw,
indigo en violet. Bevestig serpentines aan beide hoeken van een kleur. (Kan ook
bloemenlintjes zijn) Rijg dan een draad
door gaatjes die je bovenmidden de regenboogjes maakt, zodat je een
mobile krijgt.
Spel:
Knipoogje. Dubbele kring. Ergens is een kind alleen, die knipoogt naar een kind
dat voorop staat. Dat kind mag weglopen, maar als de achterste het vastpakt
blijft het staan.
Verhaal: Genezing
van Bartimeus. Marcus 10:46.
Dank God voor de mooie kleuren en
voor onze ogen.
4. Dankuwel voor mijn oren
Tekst: Psalm 85:
9 Ik wil horen wat God ons zegt!
Uitleg:
Oren
zijn voor tucht. Het eerste zintuig dat tot volledige ontwikkeling komt. Het
begint zich al te vormen enige dagen na de bevruchting en is na 4,5 maand
volledig volgroeid en functioneel in de foetus. Een oude joodse overlevering
zegt, dat als een kindje ontstaat er een engel in de baarmoeder komt die het
kindje de Tien Geboden leert. Als het wordt geboren verlaat de engel het weer
en knijpt nog even boven de lip. Daaraan kun je dus zien dat het een geweten
heeft. Het heeft het geweten. Al is het niet bijbels, toch zit er veel
in. Het gezegde: ”Je bent geen knip voor je neus waard,” komt
daarvandaan. Je moet willen horen. Je oor neigen, je oor afwenden, iemand graag
horen. Ik kan je niet verstaan je daden spreken te luid. Wie niet horen wil
moet voelen. Verschil tussen horen en luisteren. Een mens heeft twee oren en 1
mond. Dat wil zeggen, meer luisteren dan spreken.
Het
sjema. Deut. 6:4. “Hoor, Israël…” Dit is belangrijk voor de
gelovige joden. Ze hebben het op de post van de deur en op de tefillim,
gebedsbanden en kastje.
Spreek
Here, want uw knecht hoort.1 Sam. 3:9
Door horen vermeerder je inzicht (Spr. 1: 5) Door horen kom je er achter
wat je vader wel of niet wil. Spr. 1:8
Als je naar vermaning hoort word je wijs. Spr. 8:33. Je oren zijn zalig
omdat ze horen. Mat. 13:16 Deze is mijn lieve zoon hoort hem. Mat. 17:5
Activiteit:
Raad wat er in de dozen zit.
Diverse
dingen die geluid maken. Drie kleine dozen met verschillende dingen erin. Om de
beurt mogen de kinderen schudden en raden wat er in de dozen zit. Vraag waarom
ze dat denken. Open de dozen en laat het hen zien. Spreek erover dat God onze
oren maakte zodat we de mooie dingen om ons heen kunnen horen. Laat de kinderen
hun ogen sluiten (of blinddoeken aandoen) en maak dan geluidjes bijv. van een
ballon, een boek dat je laat vallen, een babyspeeltje, een krijtje op een bord,
enz. Laat ze raden wat het is. Je kunt ook mp-3tjes downloaden met
dierengeluiden.
Opdracht:
Luister
eens! Materiaal: papier, viltstiften. Geef elk kind papier en pen. Ze moeten
goed luisteren en doen wat er wordt gezegd. Spreek duidelijk en langzaam zodat
ze tijd genoeg hebben om wat je zegt uit te voeren.
1.
teken een blauwe cirkel midden op je vel papier.
2.
Teken een rode bloem binnen in de cirkel.
3.
Teken een zonnestraaltje onderaan de bladzijde.
4.
Teken een groen hart ergens op het vel.
5.
Schrijf je naam aan de achterkant van je papier.
Zoek
de klok! Laat de kinderen een klok zoeken die hoorbaar tikt en die je
ergens hebt verstopt. Luisteren naar muziek. Wat is je lievelingsmuziek?
Wat is het verschil tussen luisteren en horen? Muziekinstrumentje maken,
bijv. een schudbusje. Spel:
woordjes doorfluisteren. Aan het eind komt er heel iets anders uit dan
er aanvankelijk in ging.
Verhaal: OT36 Samuel, of de gelijkenis van Jezus over twee jongens
die ja zeiden en nee deden of nee zeiden en ja deden. Matt. 21
Danken voor je oren
5. Dankuwel voor de smaakzin
Tekst: Psalm
34:9 Smaakt en ziet dat de Here goed is.
Uitleg:
Proeven.
Zoet zout zuur en bitter. Eten mag ook genieten zijn. Dus God wil dat we
genieten. Hij geeft variatie. Bittere kruiden bij het pesachmaal. Bitter, mara
is verdriet. Zoet is lekker, de joden geven een zoet appeltje met honing
op nieuwjaarsdag, Rosj Hasjana, opdat ze een goed en
zoet jaar zullen hebben. Waar komt dat gebruik vandaan? Appel en honing komen
eigenlijk BEIDE van de honingbij. Zonder bestuiving geen appeltjes… Bijen,
bijna blind en doof, dansen om te communiceren. Daarmee geven ze richting,
locatie en kwaliteit van de gevonden bron door. En dans wordt meestal
geassocieerd met vreugde (Dient God met vreugde). Bijen produceren honing niet
voor zichzelf. Wij doen goede daden voor onze hemelse Vader. Het heeft effect
op anderen zoals een steen in het water nog lang golven laat zien nadat hij al
gezonken is. Als ons doel zoet is, dan zijn die effecten dat ook. Maar als we
bitter zijn heeft ook dat effect op de mensen om ons heen.
Gezegde van een kind "Liefde is als mamma pappa het lekkerste stuk van de kip geeft."
Elaine-leeftijd 5
Activiteit:
*
Maak rode koolsap door rodekoolsnippertje te koken, dan komt er gekleurd water
vrij. Laat nu zien, dat het rood kleurt als je er zuur aan toevoegt en blauw
als je er zetmeel aan toevoegt. Rode kool is een indicator voor zuur.
Natuurlijk kun je proeven of iets zuur is, maar niet alles moet je proeven, dat
is gevaarlijk. Door de rode kool kun je zonder gevaar te lopen kijken of het
zuur is.
*
Jezus zegt dat wij een zoutend zout zijn in deze wereld. We geven smaak
ergens aan. Proef hoe brood zonder zout en met zout smaakt.
Opdracht: Maak een collage van je lievelingseten door plaatjes te
knippen uit allerlei tijdschriften en schrijf eronder: God wil dat we genieten.
Je
kunt hier ook placemats van maken.
Verhaal: De
uittocht uit Egypte.
De
Hagadah is een boekje waarin het verhaal van de uittocht staat. Het jongste
kind zingt: Waarom is deze avond anders dan de andere. Er worden diverse dingen
gegeten om het verhaal te verduidelijken. Charoset, bittere kruiden, radijsjes,
matzes, ei, enz.